Herbata zaraz obok kawy jest z pewnością jednym z najpopularniejszych naparów na świecie. Roślina ta pochodzi ze starożytnych Chin, skąd wraz z biegiem czasu rozprzestrzeniła się na cały świat przez szlaki żeglugowe czy lądowe i podróżujących nimi handlarzy. Nie każdy jednak wie, że możemy wyróżnić aż sześć kolorów herbaty!
Aktualizacja: 28.04.2025
Jakie znaczenie ma różnorodność kolorów herbaty?
Różnorodność kolorów herbaty to nie tylko kwestia estetyki. Poszczególne kolory mają ogromne znaczenie dla smaku, właściwości i sposobu, w jakim powinno odbywać się parzenie herbaty. Co tak naprawdę wpływa na zróżnicowanie kolorów herbaty? Barwa liści herbaty zależy nie tylko od odmiany, ale również od tego, w jaki sposób się je przetwarza. Sam proces wpływa na ich skład chemiczny i zawartość składników odżywczych.
Przykładowo:
- Na kolor zielonej herbaty wpływa minimalny proces fermentacji, dzięki któremu liście zachowują większość składników aktywnych.
- Liście herbaty czarnej zawdzięczają swój kolor pełnej fermentacji, która wpływa na mocny smak i aromat. Herbata czarna zawiera więcej teiny niż inne rodzaje.
- delikatne herbaty białe mają niemal przezroczysty kolor, który powstaje przez minimalne przetwarzanie.
Chcesz poznać wszystkie tajemnice kolorów herbaty? Czytaj dalej!
Czy kolor herbaty ma wpływ na korzyści zdrowotne?
Różnorodność kolorów herbaty jest tak duża, że nie sposób zapytać, czy sama barwa ma wpływ na właściwości i idące za nimi korzyści dla naszego zdrowia. Jak się okazuje, tak. Wszystko zależy od stopnia fermentacji i przetwarzania liści, które wpływają na zawartość składników aktywnych w naparze. Jak na właściwości wpływają różne kolory herbaty?
- Liście herbaty czarnej – przechodzi pełną fermentację, więc klasyczna herbata czarna zawiera więcej teaflawin i tearubigin, które mają właściwości przeciwutleniające. Flawonoidy mogą wpływać na pracę układu sercowo-naczyniowego i pobudzać metabolizm.
- Liście herbaty białej – są najmniej przetwarzane, a więc zachowują cenne składniki, które mają działanie przeciwzapalne i korzystnie wpływają na zdrowie skóry.
- Herbata zielona – herbata zielona powstaje poprzez najmniejszą fermentację, a to pozwala jej zachować dużą ilość antyoksydantów. Warte uwagi są szczególnie flawonoidy, które działają przeciwzapalnie, usuwają wolne rodniki i detoksykują organizm.
- Czerwona herbata – jest bogata w minerały, zwłaszcza magnez, żelazo i wapń, które wspierają funkcjonowanie układu kostnego i pomagają łagodzić skutki stresu.
- Herbata niebieska (oolong) – ze względu na jej właściwości miłośnicy herbaty często nazywają ją połączeniem herbaty zielonej i czarnej. Herbata Oolong, w zależności od stopnia fermentacji, może mieć silne lub mniej zauważalne działanie wspomagające metabolizm i redukcję wagi. Herbata turkusowa korzystnie wpływa również na poziom cholesterolu.
Herbata czarna
Czarna herbata jest z pewnością najbardziej rozpowszechnionym na całym świecie rodzajem. Jej charakterystyczny ciemny kolor wynika z pełnej oksydacji liści. Jest to proces więdnięcia, który polega na pozostawieniu świeżo zebranych liści do momentu aż zwiędną. Następnym etapem jest ich zgniecenie, a to doprowadza do uwolnienia enzymów odpowiedzialnych za oksydację. Po tym etapie liście herbaty czarnej są suszone.
Klasyczna herbata czarna charakteryzuje się mocnym, wyrazistym smakiem i ciemną, bursztynową barwą naparu. W zależności od regionu pochodzenia, czarna herbata może mieć różne nuty smakowe – od słodkich i owocowych po te dymne i korzenne.
Najpopularniejsza herbata czarna to Assam. Ta herbata czarna występuje na północy Indii czy Darjeeling. Na bazie czarnej herbaty powstają rownież mieszanki Earl Grey, które doceniają miłośnicy herbaty.
Wysokiej jakości czarną herbatą jest również Golden Yunnan. Ta herbata czarna występuje w chińskim regionie Yunnan, który jest znany z najlepszej na świecie produkcji herbaty czarnej. Jej nazwa “Golden” odnosi się do złotych tipsów (młodych pąków) na liściach, które są charakterystyczne dla tej odmiany. Golden Yunnan ma wyjątkowy, pełny smak z delikatnymi nutami miodu, czekolady i przypraw.

Herbata zielona
Herbata zielona to druga pod względem popularności herbata na świecie. W odróżnieniu od tej czarnej, liście herbaty zielonej są minimalnie przetwarzane i poddawane jedynie lekkiej oksydacji.
Najlepszej jakości zielona herbata to japońska Sencha Miyazaki, uprawiana na południowej wyspie Kiusiu. Region Miyazaki jest znany z wykorzystywania tradycyjnych metod uprawy i przetwarzania, a także z ekologicznych praktyk rolniczych. Czym wyróżnia się herbata Sencha? Na pewno świeżym, roślinnym smakiem z delikatną goryczką i subtelnymi nutami umami. Dzięki ciepłemu klimatowi i obfitym opadom warunki w Miyazaki wpływają na bogaty i złożony profil smakowy.
Miano luksusowej herbaty japońskiej nosi również gyokuro, która cechuje się wyjątkowym smakiem, znacznie odróżniającym ją od innym herbat zielonych. Gyokuro uprawia się w cieniu, więc jej liście są pełne chlorofilu. Przez to barwa liści herbaty gyokuro jest intensywnie zielona.
Zielona herbata jest ceniona m.in. za swoje właściwości zdrowotne:
- Zawiera dużą ilość antyoksydantów, które mogą pomóc w walce z wolnymi rodnikami;
- Ma właściwości pobudzające dzięki większej zawartości kofeiny.
- Zawarte w zielonej herbacie flawonole mogą chronić przed miażdżycą;
- Polifenole i katechiny mogą działać antynowotworowo;
- Zielna herbata może przyczynić się do pobudzenia metabolizmu i redukcji tkanki tłuszczowej.
Smak zielonej herbaty jest zazwyczaj delikatny i trawiasty lub lekko kwiatowy. W Polsce popularna jest zielona herbata smakowa, np. owocowa, wzbogacona o intensywne aromaty. Te mają nieco złagodzić jej wyrazisty smak i nadać mu odrobiny słodyczy.
Dowiedz się: Dlaczego warto pić zielona herbatę?
Herbata biała
Herbata biała powstaje z młodych liści, które zawierają bogactwo dobroczynnych substancji. Liście herbaty białej są bardzo delikatnie przetwarzane i suszone na słońcu. Produkcja herbaty białej minimalizuje oksydację, co pozwala zachować niezwykle naturalny smak i aromat.
Czy wiesz, że?
Liście białej herbaty są jednymi z najmniej przetwarzanych w porównaniu do liści innych rodzajów herbat? Delikatne herbaty białe są uznawane za najszlachetniejsze i najzdrowsze.
Biała herbata wyróżnia się bardzo delikatnym, subtelnym smakiem. Napar białej herbaty ma jasną (słomkową) lub niemal przezroczystą barwę. Jest ceniona za swoje właściwości zdrowotne, podobnie jak zielona herbata, napar białej herbaty zawiera dużo antyoksydantów i ma działanie relaksujące.
Herbata czerwona
Herbata czerwona, znana również jako Pu Erh, jest dość specyficznym rodzajem. Ta herbata przechodzi proces fermentacji i sezonowania, podobnie jak sery czy wino. Liście są najpierw poddawane częściowej procesowi oksydacji, a następnie fermentacji przez bakterie i drożdże. Proces ten może trwać od kilku miesięcy do nawet kilkudziesięciu lat.
Czerwona herbata ma ziemisty, bogaty smak i głęboką, czerwoną barwę naparu. Jest często spożywana po posiłkach ze względu na swoje właściwości wspomagające trawienie.
Najpopularniejsza, chińska czerwona herbata to Pu-erh, która jest uważana za napar o właściwościach leczniczych. Chińczycy wierzą, że związki w niej zawarte wspierają trawienie, oczyszczają organizm z toksyn i poprawiają krążenie. Często mówi się też o pozytywnym wpływie Pu-erh na kontrolowanie poziomu cholesterolu, a także o przyspieszaniu odchudzania.
Co ciekawe, Pu-erh dzieli się na dwa główne rodzaje: Pu erh Shu i Pu erh Sheng:
- Pu erh Shu jest znana jako „dojrzała” herbata o ciemniejszym kolorze i intensywniejszym smaku. Jest to wersja, która najczęściej można spotkać w sklepach.
- Pu erh Sheng z kolei jest nazywana „surową” herbatą z tego powodu, że wcale nie poddaje się jej fermentacji. Ta chińska czerwona herbata ma jaśniejszy kolor i świeży smak.

Herbata niebieska
Herbata niebieska, znana również jako herbata Oolong lub herbata turkusowa, to półoksydowana herbata, która łączy cechy zarówno tej czarnej, jak i zielonej.
Liście są częściowo oksydowane, co nadaje im unikalny profil smakowy – od świeżych i kwiatowych nut do tych głębszych i bardziej wyrazistych smaków. Herbata niebieska (oolong) jest szczególnie popularna w Chinach i na Tajwanie.
Najpopularniejsza herbata Oolong to Tie Guan Yin i Da Hong Pao.
Przeczytaj więcej: Herbata niebieska – wszystko co musisz o niej wiedzieć.
Herbata żółta
Herbata żółta to rzadki i ekskluzywny rodzaj herbaty, który jest produkowany głównie w Chinach. Żółta herbata przechodzi proces produkcji, który przebiega podobnie jak w przypadku zielonej herbaty, jednak liście są dodatkowo poddawane dłuższemu procesowi suszenia i powolnej fermentacji. Ten unikalny proces nadaje herbacie charakterystyczny żółty kolor i oryginalny smak żółtej herbaty.
Żółta herbata jest delikatniejsza od zielonej, ale bardziej wyrazista niż biała herbata. Smak żółtej herbaty jest subtelny i słodkawy oraz lekko wyczuwalny kwiatowy aromat. Ze względu na skomplikowany proces produkcji i ograniczoną dostępność, żółta herbata jest jednym z najdroższych rodzajów herbaty na rynku.
Wszystkie rodzaje herbaty mają swój unikalny smak, aromat i właściwości, dlatego warto eksperymentować i odkrywać różne odmiany herbaty. Niezależnie od wyboru, pozostaje wspaniałym napojem, który doceniają miłośnicy herbaty z całego świata.


